2010’un En İyi Kitapları, Albümleri Ve Filmleri

Yazan: 13 Ocak 2011  
Kategori: KÜLTÜR SANAT, Manşet

2010’un En iyilerini edebiyat profesyonellerine, müzik eleştirmenlerine ve sinema endüstrisinden isimlere sorduk; yanıtları virgülüne dokunmadan sunuyoruz.

1. Kitaplar…


Irmak Zileli’nin seçtikleri…
(Yazar-Eleştirmen – Roman Kahramanları Dergisi Yayın Yönetmeni)

Aşağıda benim listemi göreceksiniz. Belirtmek isterim ki, okumadığım hiçbir kitap bu listede yok. Yayımlanmış eserler arasında dikkate değer başkaları da mutlaka mevcuttur. Bu liste asla bütün dikkate değer eserleri kapsama iddiasında değildir. Okuduğum eserler arasından bir seçmedir yalnızca. Ayrıca şiir kitaplarına hiç girişmedim bile. Çünkü kendimi o kadar iyi bir şiir okuru olarak görmüyorum…

Kurgu (Yerli)


Madam Arthur Bey ve Hayatındaki Her Şey (Mine Sögüt) YKY
Gece Kelebeği-Peperike Söe (Haydar Karataş) İletişim
Kirpiklerimin Gölgesi (Şebnem İşigüzel) İletişim
Şeytan Geçti (Aslı Tohumcu) İthaki

Kurgu (Çeviri)

Vanessa ve Virginia (Susan Sellers) Sel
Bütün Hikâye ve Diğerleri (Ali Smith) Everest

Deneme/Eleştiri

Yazarın Kuramı (Der: İshak Reyna) İletişim
Kitaplardan Kurtulabileceğinizi Sanmayın (Umberto Eco/J.C. Carriere) Can
Kırmızı Gagalı Pelikan (Füsun Akatlı) Kırmızı
Granit ve Gökkuşağı (Virginia Woolf) İletişim

Mektup

Beni Deliler Anlar (Sevim Burak) Hayy Kitap
Sana Mektuplar (Özdemir Asaf) Doğan Kitap
Her Şeyin Sonundayım / (Tezer Özlü-Ferit Edgü Mektuplaşmaları) Sel



*****************

Murat Batmankaya’nın Seçtikleri…
(Şair – Deneme Yazarı- Yayıncı)

Sorunuzu herhangi bir sıralama gözetmeksizin, yalnızca hafızama güvenerek yanıtlamak istiyorum:

NOEL GECESİ KÂBUSU (İletişim): Tim Burton’ın 48 sayfalık bu kitabı, bence yılın ‘sürpriz’ kitaplarından biriydi. Salt yazarından ötürü değil; çevirmeninden ötürü de öyle… Barış Pirhasan’ı kim ikna etmişse, samimi bir teşekkürden çok daha fazlasını hak ediyor. Henüz 12 yaşındayken ailesiyle birlikte yaşayamayacağını kabul eden bir sinema dehasının okurlara armağanı, bazı ebeveynleri tereddüde sürüklemiş olabilir. Ancak unutmamalı ki, bugün ‘sıradışı’ yahut ‘tuhaf’ olarak algılanan niye şey, yarın için büyük ihtimalle sıradanlaşacaktır. Öte yandan, James Whale’in “Frankenstein”ından hareketle çektiği “Frankenweenie” adlı kısa metrajlı filmi yahut “Hansel ve Gretel” çalışması, Burton-Çocuk birlikteliğinin ilgi yoğunluğu ve düzeyi hakkında pek çok ipucu içerdiğini; bundandır ki, bu kitabın kendinin değil, yazarının nasıl ve niye böyle bir kitap yazdığının değil, Türkçede yayımlanmış olmasının, çeviriyi Barış Pirhasan’ın yapmış olmasının hakiki bir sürpriz olduğunu söylemek gerekir. Küçük bir ilave: Disney, kalıbına sığmayan bu yaratıcıyla, sanırım seksenli yılların ikinci yarısında, bir daha buluşmamak üzere yollarını ayırmıştı.

ÇALINMIŞ HAFIZALAR (Kyrhos): Ted Dekker meftunları bilir: Hiçbir şey aslında büsbütün çıplak değildir! Hele hele söz konusu olan şey, henüz yüzölçümü dışında bilgi sahibi olamadığımız bir organ, beyin ise… Zaman zaman tekleyen çeviriye rağmen, ilk cümleden son cümleye kadar kendini okutan, yüksek edebi nitelikler taşımasa da, yer yer çarpıcı imgeleri, sıradışı önermeleri, hepsinden mühimi kurgusuyla alkışa değer bir kurmaca bu. Yayıncı, neden kitabın ismini değiştirme ihtiyacı hissetmiş acaba? “Öpücük” (Kiss) adı okurda beklediği etkiyi yaratmaz diye düşünmüş olmalı… Yahut ‘kız kitabı’ diye karalanmasından ürkmüş… Halbuki kurmacanın serpilip büyüdüğü, dahası varoluş sebebi ‘öpücük’… Yine Dekker’in bir başka kitabı, “Adam” (bildiğimiz Âdem) isimli romanı, dilimize “Havva” olarak aktarılmıştı. Tuhaf!

BAĞIMSIZ SİNEMA (Kalkedon): D. K. Holm’un bu kitabı yazmasında, beklenmedik bir durum yok aslında. Tarantino hayranı, ‘Underground-Comics”in en iyi temsilcilerinden Robert Crumb düşkünü bir kalemin, Hollywood sineması yahut popüler sinema dışındakilerin mücadelelerine tanıklık etmek, onları anlamak istemesinden ‘normal’ ne olabilir ki… Ancak asıl Don Kişotluk, böylesi bir kitabı, böylesi bir zamanda, Türkiye gibi bir ülkede basmaktır. Özellikle Guy Maddin’le ilgili bölümleri sinema tutkunu her okur, büyük bir keyifle okuyacaktır. Umarım Kültür Bakanlığı, bu kitabı keşfedip kütüphaneler için alım yapar da, kitap dağıtımcılarının bile isteye ulaştırmadığı şehirlerde yaşayanlar da ulaşırlar bu kitaba…

*****************

Nihat Ateş’in Seçtikleri:
(Şair-Yazar – PEN Yönetim Kurulu Üyesi)

“Bu yıl içinde okuduklarım arasında” diyerek başlamak istiyorum. Sayacağım kitaplar arasında geçmiş yıllarda çıkıp benim bu yıl içinde okudum kitaplar da olabilir sanıyorum.

1. Çağdaş Sümer ve Fatih Yaşlı editörlüğünde birçok yazarın makalelerinden oluşan AKP ve Liberal-Muhazakar İttifak. (Tan Yayınları)
2. Benim için bir gerçek bir kazanç olarak niteleyeceğim Korkut Boratav’ın Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye adlı kitabı. (Yordam Yayınları)
3. Yeşim Dinçer’in Ecinnilerin Gölgesinde -Eleştiri- (Yordam Yayınları)
4. İkisini birlikte okumak gerektiğini belirtmek istediğim iki biyografi kitabı; Melinee Manochian’ın kaleme aldığı Manuşyan Bir Özgürlük Tutsağı (Aras Yayınları) ile Joan Yara’nın Victor Jara (Versus Yayınları) kitapları.
5. Kemal Atakay’ın çevirisiyle Leonarda da Vinci’den “Yazılar” adlı kitap. (Yapı Kredi Yay.)
6. Mustafa Kemal Erdemol’un Aklını Yitirmiş Türkiye. (Cumhuriyet Kitapları)
7. Selçuk Baran’ın romanı Bir Solgun Adam (Yapı Kredi Yay.)
8. Levent Yılmaz, Afrika -Şiir- (Metis Yayınları)
9. Her Zaman En Başta Özgürlük Yannis Ritsos (Türkçesi: Özdemir İnce, Hürkül Milas ve İonna Kuçuradi) (Kırmızı Yay.)
İlk elden sayabileceklerim bu kitaplardı.

*****************

Koray Özer’in Seçtikleri…
(Bilişim Uzmanı-Bilim Kurgu Yazarı- TBD Yönetim Kurulu Üyesi)

Bu yıl beğendiğim şiir kitaplardan biri Ayşegül Tercan’ın “Hiçler Kitabı” (Hayal Yayınları. Hiç eksenindeki yolculuğumuzun farkına en güzel varanlardan biri Tercan. 2009′da basılan ama 2010 yılında da en az beş baskı yapan “Şu Dağın Ardı İran” (Cumhuriyet Kitapları) kitabıyla Meltem Vural da akılda kalıcı bir anlatı sunuyor okura. Öte yandan “Adımdan Önce” (Karınca Yayınları) geleceğe sağlam adımlarla ilerleyen yazar Mürselin Kurt’un insanın içine işleyen romanını da bu yılın kayda değer kitapları arasında görüyorum. Kasım sonunda çıkan “Adı Bilgisayar Olsun” (Aydın Köksal, Cumhuriyet Kitapları) teknolojinin kuşatması altındaki Türkçe’nin ilk huruç hareketini ve yarma harekatını başlatmış olan Köksal’ın anı kitabı. Yazar nedir, kimdir; “Yazarın Kuramı” (İshak Reyna, iletişim Yayınevi), “Kitaplardan Kurtulacağınız Sanmayın” (Umberto Eco), ”Nihilist” (Hikmet Temel Akarsu) aklımda kalan diğer kitaplar.

*****************

Ceylan Koryürek’in Seçtikleri…
(Şair – Eleştirmen)


En İyi Yabancı Roman: Clarissa – Stefan Zweig (Can)
En İyi Yerli Roman(Anı): İçimdeki İstanbul Fotoğrafları –Mario Levi (Doğan) / Nihilist – Hikmet Temel Akarsu (Doğan Kitap)
En İyi Yerli Öykü: Hayatın En Mutlu Anı – Erendiz Atasü (Everest)
En İyi Yabancı Öykü: Katil Orospular – Roberto Bolano (Metis)
En İyi çocuk Kitabı: Gençlik Yarası – Şule Tankut Jobert (Çizmeli Kedi)
En İyi Yerli İnceleme Kitabı: Emperyalizm, Sosyalizm ve Türkiye – Korkut Boratav (Yordam)
En İyi Yabancı İnceleme Kitabı: Shakespeare Olmak – Stephen Greenblatt (Can)
En İyi Deneme Kitabı: Teselliler – Seneca (Kırmızı)(Seneca’nın çağında tür olarak deneme henüz yok idiyse de…)

*****************

Hikmet Temel Akarsu’nun seçtikleri…

En İyi Yerli Roman: Bizim Büyük Çaresizliğimiz – Barış Bıçakçı (İletişim)
En İyi Yabancı Roman: Talih-Joseph Conrad (Kırmızı)
En İyi Yerli Öykü: Bir de Baktım Yoksun – Yekta Kopan (Can)
En İyi Yabancı Öykü: Raşomon – Ryuneseke Akutagava (Boğaziçi Üniv.Yayınevi)
En İyi Yerli Şiir Kitabı: Ağlama Meleği – Jan Ender Can (6.45)
En İyi Yabancı Şiir Kitabı: Duino Ağıtları (Rainer Maria Rilke (Kırmızı)
En İyi Gençlik Kitabı: Çalılar Dünyası -Altay Öktem(Çizmeli Kedi)
En İyi Çocuk Kitabı: Yeşil Gözlü Kız – Reyhan Şıhlinskaya-Yasemin Bayer (Mimarlar Odası Ankara Şb. Yayınları)
En İyi Yerli İnceleme-Deneme Kitabı: Turna’nın Kalbi – Erdal Küçükyalçın (Boğaziçi Üniv. Yayınevi)
En İyi Yabancı İnceleme-Deneme Kitabı: Shakespeare Olmak – Stephen Greenblatt (Can)

*****************

HÜLYA SOYŞEKERCİ

Geçtiğimiz yıl bende iz bırakan kitapları aşağıda listeledim. Bu listeye, 2010 yılı içinde yeni çıkan kitaplardan beğendiklerimin yanı sıra, bazı klasik yapıtların geçen yıl çıkan yeni basımlarından seçtiklerimi de dâhil ettim.

Deneme, eleştiri, kuram

Bir Buluşma-Milan Kundera
Kitaplardan Kurtulabileceğiniz Sanmayın- Umberto Eco- Jean Claude Carriere
Kırmızı Gagalı Pelikan-Füsun Akatlı
Kahramanın Sonsuz Yolculuğu- Joseph Campbell
Zamane-Engin Geçtan
Yazarın Kuramı-İshak Reyna
Granit ve Gökkuşağı-Virginia Woolf
Başkaldıran İnsan -Albert Camus

Kurgu

Rüya Körü -Gürsel Korat
Gece Kelebeği- Haydar Karataş
Yüzünde Bir Yer-Sema Kaygusuz
Alef- J. Louis Borges
Kumrunun Gördüğü- Ahmet Büke
Diken Ucu -Behçet Çelik
Bir De Baktım Yoksun- Yekta Kopan
Yeşil Peri Gecesi- Ayfer Tunç
Leş -( Toplu Öyküler )Ferit Edgü
Kabil’in Gölgesi-Cennet Bilek
Ay Işığının Bilirkişiliği- Zafer Doruk

İlk Kitap

O Yaz-(öyküler)Birsen Ferahlı

Bilimkurgu

Solaris-Stanislaw Lem

Çocuk-gençlik

Yeryüzünden Binbir Efsane-Filiz Özdem

Anı

12 Eylül Sabahı-(Kolektif)-Editör: Ömer Asan)
Postal ve Patik-Ayşen Göreleli
Kanal Kentlerinde-Demir Özlü
80’lerde Çocuk Olmak-(Kolektif)-Editör: Kadir Aydemir)

Şiir

Yaşlı Gemici-Coleridge
Zarf -Haydar Ergülen

Sinema

Karpuz Kabuğu Denize Düşünce-Seçil Büker

Popüler

Ilgın Olut- Günaydın Funda



*****************

ABİDİN PARILTI

ROMAN

İstanbul Hatırası, Ahmet Ümit
Yeşil Peri Gecesi, Ayfer Tunç
Tene Yazılan Ayetler, Yavuz Ekinci
Görünmeyen, Paul Auster
Serap, Necib Mahfuz

HİKAYE

Uykusuzluk, Henry Miller
Perişanız Gecenin Karanlığında, Cemil Kavukçu

ŞİİR

Gelecek, Murathan Mungan
Sarı Şey, Küçük İskender
Canfeda, Can Yücel
Soğuk Kazı, Birhan Keskin

BİYOGRAFİ-ANI

Lice’den Paris’e Anılarım, Tarık Ziya Ekinci,
Bir Dil Niye Kanar, Muhsin Kızılkaya
Sadık Özben’in Toplu Eserleri 1, (Latif Demirci’nin Çizgileriyle), Murat Belge

ARAŞTIRMA-İNCELEME

Eleştirel Teori, Stuart Sim
Dersim: Herkesin Bildiği Sır, Şükrü Aslan
Edebiyat Ne İşe Yarar?, Rita Felski
Kurmaca Nasıl İşler?, James Wood
Mevlana (Geçmiş ve Şimdi, Doğu ve Batı), Franklin Lewis

SANAT KİTAPLARI

Ermeni Gümüş Ustaları, Osep Tokat
Yönetmen Sineması, Ahmet Uluçay
Kieslowski Kieslowski’yi Anlatıyor, Danusia Stok
Kumkapı Ermeni Balıkçıları, Ara Güler

*****************

Melisa Ceren HASMADEN’in Seçtikleri
Editör, Tudem Yayınları

Kurgu

Ahmet Büke, Kumrunun Gördüğü, Can Yayınları

Aslı Tohumcu, Şeytan Geçti, İthaki Yayınları

Akyan S. Alemdaroğlu, İçe Kıvrımlı, Dost Yayınları

Chris Abani, Graceland, Metis Yayınları

Okul Öncesi

Jean-Philippe Arrou-Vignod, Oliver Tallec, Rita ve Adsız (Tüm seri), TUDEM

Çocuk

Hikmet Temel Akarsu, Çevreci Peri, Çizmeli Kedi

Gençlik

Dursun Ege Göçmen, İnadına Aşk, Altın Kitaplar

Michael Morpurgo, Savaş Atı, TUDEM

Kurgu-Dışı

Virginia Wolf, Granit ve Gökkuşağı, İletişim Yayınları

Füsun Akatlı, Kırmızı Gagalı Pelikan, Kırmızı Yayınları

Kör Ayna Kayıp Şark, Nurdan Gürbilek, Metis Yayınları

*****************

2. Albümler…

Naim Dilmener’in Seçtikleri
(Müzik Yazarı – Eleştirmen)

2010’un EN İYİLERİ


1-Gelmedin Diye, İlkay Akkaya
2-Benim Adım Orman, Şebnem Ferah
3-RRDP, Mirkelam/Kargo
4-Masumiyetin Ziyan Olmaz, Mor Ve Ötesi
5-Herire, Nilüfer Akbal
6-fd7, Feridun Düzağaç
7-Hayat, Jehan Barbur
8-Ardından, Sarp Maden
9-Sibil, Sibil Pektorosoğlu
10-Yeni Binyılın Aşığı, Azize

*****************

Emre Karacaoğlu’nun seçtikleri…
(Müzik Yazarı – Eleştirmen)

Yerli:

Yerli Albümler arasında, burada kaydetmeye değer bir yapıt tespit edilememiştir.

Yabancı (Hard Rock/Metal):

Deftones – “Diamond Eyes”
Oceansize – “Self Preserved While the Bodies Float Up”
Electric Wizard – “Black Masses”
Ihsahn – “After”
Cathedral – “The Guessing Game”

Popüler:

Massive Attack – “Heligoland”
The National – “High Violet”
Grinderman – “Grinderman 2”
Hans Zimmer – “Inception Soundtrack”
Erykah Badu – “New Amerykah Part Two: Return of the Ankh”
Leonard Cohen – “Songs From the Road”
Jimi Hendrix – “Valleys of Neptune”
Goldfrapp – “Head First”

*****************

3. Filmler…


Yasemen Birhekimoğlu’nun Seçtikleri…
(Felsefeci-Eleştirmen- Erman Film Dış Alımlar Sorumlusu)

(Not: Filmler 2010 Yapımıdır. Bir kısmının Türkiye’de henüz gösterime girmemiş olması sözkonusudur.)

Yabancı:

*Rabbit Hole
*Toy Story 3
*127 hours
*Black Swan
*The Social Network
*The Ghost Writer
*Biutiful (Boyle yaziliyor)
*The Kids Are Allright
*Somewhere
*Blue Valentine

Yerli :

*Cogunluk
*Atli Karinca
*Bal
*Prensesin Uykusu
*Kavşak
*Anadolu’nun Kayip Sarkilari (belgesel)
*Ses
*Saç
*Gölgeler ve Suretler
*Zefir

Bu yazı 2.648 defa okundu

Yorumlar

Yazı yoruma kapalı.